Türkiye’de İnternet Radyosu Nasıl Açılır? RTÜK, Marka Tescili ve Müzik Telif Ücretleri
Türkiye’de resmî internet radyosu açmak için neler gerekiyor? RTÜK lisansı, şirket kuruluşu, marka tescili, MESAM ve MSG müzik telifleri, yayın altyapısı ve tahmini maliyetleri adım adım öğrenin.
İnternet üzerinden kendi radyosunu kurmak isteyenlerin aklına genellikle aynı sorular geliyor: Bir internet sitesi açmak yeterli mi? RTÜK’ten izin almak gerekiyor mu? Radyo ismini tescil ettirmek şart mı? Çalınan şarkılar için MESAM veya MSG’ye ödeme yapılır mı?
Bu soruların yanıtı, nasıl bir yayın yapacağınıza bağlı. Yalnızca kendi hazırladığınız konuşmaları yayımlamakla gün boyunca popüler şarkılar çalan bir internet radyosu işletmek aynı telif yükümlülüklerini doğurmayabilir. Ayrıca yayın lisansı, marka tescili ve müzik kullanım izinleri birbirinden ayrı işlemlerdir.
Bu rehberde Türkiye’de internet üzerinden düzenli radyo yayını yapmak isteyenlerin şirket kuruluşundan RTÜK lisansına, müzik teliflerinden teknik altyapıya kadar hangi adımları değerlendirmesi gerektiğini açıklıyoruz.
1. İnternet radyosu açmak için RTÜK izni gerekiyor mu?
İnternet üzerinden kesintisiz veya programlı radyo yayını sunmayı planlıyorsanız ilk araştırmanız gereken konulardan biri RTÜK lisansıdır.
Radyo ve Televizyon Üst Kurulu, internet ortamından sunulan yayın hizmetlerini ilgili mevzuat kapsamında düzenliyor. RTÜK’ün internet yayıncılığına ilişkin açıklamalarına göre, lisans gerektiren bir yayın hizmetini yalnızca internet sitesi veya yayın sunucusu kurarak yasal hâle getirmek mümkün değil.
Burada iki kavramı ayırmak gerekiyor:
- İnternet radyo yayın lisansı: İnternet ortamında radyo yayın hizmeti sunan medya hizmet sağlayıcı kuruluşla ilgilidir.
- İnternet yayın iletim yetkilendirmesi: Başkalarının yayınlarını internet üzerinden ileten platform veya altyapı işletmecilerinin faaliyetleriyle ilgilidir.
Kendi programlarını ve müzik yayınını dinleyicilere sunacak bir internet radyosu için öncelikle internet radyo yayın lisansı koşullarını incelemelisiniz.
Resmî bilgi: RTÜK – İnternet yayın lisansı süreci
2. İnternet radyosu açmak için şirket kurmak zorunlu mu?
RTÜK’ün yayımladığı lisans kılavuzunda internet ortamından yayın lisansının, münhasıran radyo, televizyon ve isteğe bağlı yayın hizmeti sunmak amacıyla Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre kurulmuş anonim şirketlere (A.Ş.) verildiği belirtiliyor.
Bu şart, yalnızca bireysel olarak bir internet sitesi açıp yayın bağlantısı yayımlamaktan farklıdır.
Resmî lisanslı bir internet radyosu kurmayı planlıyorsanız genel olarak şu adımları değerlendirmelisiniz:
- Radyo projesinin kapsamını ve yayın türünü belirleyin.
- Şirket kuruluşunu ticaret hukuku konusunda çalışan bir mali müşavir ve hukuk uzmanıyla planlayın.
- Şirket ana sözleşmesinin ve faaliyet konusunun ilgili mevzuata uygunluğunu kontrol edin.
- RTÜK’ün istediği idari ve mali şartları karşılayıp karşılamadığınızı doğrulayın.
- Lisans başvurusunda istenen belgeleri hazırlayın.
Anonim şirket kuruluşunun sermaye, muhasebe, ticaret sicili ve diğer işletme giderleri vardır. Bunlar RTÜK lisans ücretinden ayrı maliyetlerdir.
Önemli: Yalnızca bir web radyosu projesi için şirket kurmadan önce RTÜK’ün güncel başvuru koşullarını inceleyin. Başlangıç maliyetini belirleyen konulardan biri, şirketin kuruluş ve devam eden işletme giderleridir.
3. 2026 yılında RTÜK internet radyo lisans ücreti ne kadar?
RTÜK’ün 2026 yılı için yayımladığı resmî ücret listesinde internet radyo yayın lisansı bedeli şu şekilde açıklanıyor:
| İşlem | 2026 resmî ücret |
|---|---|
| İnternet radyo yayın lisansı | 116.232 TL |
| Lisans süresi | 10 yıl |
Kaynak: RTÜK – 2026 yılı lisans ve yetkilendirme ücretleri
Bu tutar, RTÜK’ün yayımladığı internet radyo yayın lisansı ücretidir. Şirket kuruluşu, marka tescili, müzik telifleri, yayın sunucusu, internet sitesi ve personel giderlerini kapsayan toplam açılış maliyeti değildir.
Lisans başvurusunda istenen belgeleri, ödeme yöntemini ve diğer yükümlülükleri ayrıca kontrol etmeniz gerekir. RTÜK’ün ücret sayfasında yer alan tutarlar sonraki yıllarda değişebilir.
4. RTÜK lisans başvurusu nasıl yapılır?
Başvuru için öncelikle RTÜK’ün internet yayın lisansı kılavuzunu ve güncel başvuru belgelerini inceleyin.
Genel olarak izlenecek yol şu şekildedir:
1. Şirket ve yayın projesini hazırlayın. Şirketin hukuki yapısını, yayın türünü ve yayın hizmetinin kapsamını belirleyin.
2. İdari ve mali şartları kontrol edin. RTÜK’ün medya hizmet sağlayıcı kuruluşlar için belirlediği koşulları karşılayıp karşılamadığınızı doğrulayın.
3. Başvuru belgelerini hazırlayın. RTÜK’ün istediği dilekçe, formlar, beyanlar ve diğer belgeleri güncel kılavuza göre tamamlayın.
4. Lisans ücretini ve ödeme koşullarını inceleyin. Ödeme, teminat veya taksitlendirme seçenekleri için RTÜK’ün geçerli düzenlemelerini esas alın.
5. Başvuruyu RTÜK’e iletin. Başvurunun kabul edilmesi ve lisansın verilmesi süreci, ilgili mevzuat çerçevesinde değerlendirilir.
Başvurunun yapılması tek başına lisansın verildiği anlamına gelmez. Yayına başlamadan önce kendi faaliyetiniz için geçerli izin koşullarını ve lisans durumunu netleştirin.
Güncel kaynak: RTÜK – İnternet yayın lisansı kılavuzu
5. Radyo ismi için marka tescili yaptırmak zorunlu mu?
Marka tescili, RTÜK yayın lisansından farklı bir konudur. Radyo adınızın ve logonuzun başka işletmeler tarafından kullanılmasına karşı marka hakkı elde etmek istiyorsanız Türk Patent ve Marka Kurumu üzerinden tescil başvurusu yapmayı değerlendirebilirsiniz.
Örneğin radyonuzun adı “Mavi Radyo” olsun. Bu isim için başvuru yapmadan önce:
- Aynı veya benzer isimde tescilli markalar bulunup bulunmadığını araştırın.
- Radyonun ismini ve logosunu ayrı ayrı değerlendirmeniz gerekip gerekmediğini inceleyin.
- Yayın hizmetinize uygun marka sınıfını belirleyin.
- Alan adının ve sosyal medya kullanıcı adlarının kullanılabilirliğini kontrol edin.
Bir alan adını satın almak, aynı ismin marka hakkını otomatik olarak kazandırmaz. Benzer şekilde marka tescili de RTÜK lisansı yerine geçmez.
2026 marka tescil ücreti ne kadar?
Türk Patent ve Marka Kurumunun 2026 ücret tarifesinde:
| Marka işlemi | 2026 ücreti |
|---|---|
| Tek sınıflı marka başvurusu | 2.820 TL |
| İkinci sınıf için ek başvuru ücreti | 2.820 TL |
| Marka tescil ücreti | 7.010 TL |
Kaynak: Türk Patent ve Marka Kurumu – Marka işlem ücretleri
Tek sınıflı bir başvurunun tescille sonuçlanması hâlinde bu iki temel ücretin toplamı 9.830 TL olur. Ancak başvurunun yapılması tescilin kesinleştiği anlamına gelmez; sınıf seçimi, olası itirazlar ve ihtiyaç duyulan diğer işlemler maliyeti etkileyebilir. Profesyonel danışmanlık alınırsa bunun ücreti de ayrıca doğabilir.
Radyo markası için uygun sınıfı seçerken Türk Patent’in sınıflandırma sistemini inceleyin veya marka vekilinden destek alın.
6. MESAM ve MSG’ye para ödemek gerekiyor mu?
Radyo açarken en çok gözden kaçan konulardan biri müzik telif haklarıdır.
Bir şarkıyı internet üzerinden yayımlayabilmeniz, o şarkıyı her türlü yayın biçiminde ücretsiz kullanabileceğiniz anlamına gelmez. Müzik eserlerinin internet radyosunda dinleyicilere iletilmesi, ilgili hak sahiplerinin mali haklarını ilgilendirebilir.
Türkiye’de bu alanda araştırılması gereken meslek birliklerinden ikisi MESAM ve MSG’dir. Bu birlikler, temsil ettikleri eser sahiplerinin hakları kapsamında lisanslama ve telif tahsilatı işlemleri yürütür.
MESAM, müzik eserlerinin radyo, televizyon ve internet üzerinden yayımlanması gibi kullanımlar için lisans sözleşmesi gerektiğine ilişkin açıklamalar yayımlamaktadır.
Kaynaklar:
MESAM ve MSG’ye ayrı ayrı mı ödeme yapılır?
Bu sorunun yanıtı, yayın türüne, kullanılan repertuvara, temsil edilen haklara ve geçerli lisanslama düzenlemesine bağlıdır. MESAM ve MSG’nin ortak tarifeleri ve lisanslama duyuruları bulunduğundan, her iki kuruma mutlaka aynı kapsam için ayrı ayrı ödeme yapılacağını varsaymayın.
Radyonuz için teklif alırken şu soruları yazılı olarak sorun:
- İnternet radyosu yayın hizmeti için hangi lisans sözleşmesi gerekiyor?
- Ücret hangi ölçüte göre hesaplanıyor?
- Dinleyici sayısı, gelir, yayın türü veya başka bir kriter tutarı etkiliyor mu?
- Lisans hangi eserleri ve hangi kullanım biçimlerini kapsıyor?
- Başka bir meslek birliğinden ayrıca izin alınması gerekiyor mu?
Burada tek bir sabit fiyat vermek doğru olmaz. Tarifeler kullanım biçimine ve lisans kapsamına göre değişebilir. Güncel tarife belgesini inceleyin ve radyonuzun yayın planını anlatarak yazılı fiyat teklifi alın.
7. Yalnızca MESAM ve MSG izni yeterli mi?
Her zaman değil. Müzik eserlerinde birden fazla hak türü bulunabilir. Eser sahibinin haklarıyla, ses kaydının yapımcısına veya icracılara ait haklar aynı şey değildir.
Örneğin popüler bir şarkının orijinal ses kaydını internet radyosunda yayımlamak istediğinizde yalnızca besteci ve söz yazarına ilişkin hakları değil, ilgili ses kaydı ve icra haklarını da değerlendirmeniz gerekebilir.
Bu nedenle yayın modelinize göre ilgili diğer hak sahipleri veya meslek birlikleriyle de görüşmeniz önemlidir. Kullanılacak repertuvar, lisans sözleşmelerinin kapsamı ve ilgili mevzuat belirleyici olacaktır.
Müzik lisansı konusunda şu yöntemi izleyin:
- Yayında kullanacağınız müzik türlerini belirleyin.
- Canlı DJ yayını, otomatik çalma listesi ve program kayıtları gibi kullanım biçimlerini açıklayın.
- MESAM ve MSG’den gerekli lisans kapsamını öğrenin.
- Ses kayıtları ve icracı hakları için ek izin gerekip gerekmediğini sorun.
- Sözleşmelerin hangi hakları kapsadığını ve hangi ücretlerin dâhil olduğunu yazılı olarak teyit edin.
İnternette bir şarkının bulunması veya onu kişisel olarak satın almış olmanız, o şarkıyı internet radyosunda yayımlama hakkını kendiliğinden vermez.
8. Telif ödemeden internet radyosu yapılabilir mi?
Kullanılan içeriklere ve yayın biçimine bağlıdır. Radyonuzda yalnızca kendi hazırladığınız konuşmaları yayımlıyorsanız müzik eserlerine ilişkin lisans ihtiyacınız, düzenli olarak ticari şarkılar yayımlayan bir radyodan farklı olabilir.
Ancak müzik kullanılmaması, RTÜK lisansı gibi diğer yükümlülüklerin otomatik olarak ortadan kalktığı anlamına gelmez.
Müzik yayını yapmak istemiyorsanız şu içerik türlerini değerlendirebilirsiniz:
- Kendi hazırladığınız sohbet ve söyleşiler
- Haber ve yorum programları
- Telif koşulları uygun sesli içerikler
- Yayın hakkını doğrudan aldığınız bağımsız sanatçıların eserleri
- Kullanım izni açıkça belirtilmiş müzikler
Bir eserin “telifsiz” olarak tanıtılması da bütün kullanım biçimlerinin ücretsiz ve izne gerek olmadan yapılabileceğini garanti etmez. Lisans koşullarını okuyun ve gerektiğinde hak sahibinden yazılı izin alın.
9. İnternet radyosu için web sitesi ve yayın sunucusu gerekir mi?
Radyo yayınının dinleyicilere ulaşması için teknik altyapı kurmanız gerekir. Bu altyapı, RTÜK lisansı ve müzik teliflerinden ayrı bir maliyet kalemidir.
Genellikle şu bileşenler değerlendirilir:
Alan adı: Radyonun adını taşıyan bir internet adresi alabilirsiniz. Örneğin radyonuzunadi.com.
Web sitesi: Dinleyicilerin radyoyu dinleyebileceği, program akışını görebileceği ve sizinle iletişim kurabileceği bir site hazırlanabilir.
Radyo yayın sunucusu: Ses akışını dinleyicilere ileten bir yayın hizmeti gerekir. Seçilecek hizmet, eş zamanlı dinleyici sayısına ve yayın kalitesine göre değişir.
Yayın yazılımı: Canlı yayın, otomatik çalma listesi ve program planlaması için uygun yazılımlar kullanılabilir.
Yayın ekipmanı: Canlı konuşma ve programlar yapılacaksa mikrofon, kulaklık, ses kartı veya mikser gibi ekipmanlar gerekebilir.
Yedekleme ve güvenlik: İnternet bağlantısının kesilmesi, sunucu arızası veya yayın yazılımındaki sorunlara karşı bir yedek plan oluşturulmalıdır.
Sunucu sağlayıcısı seçerken yalnızca aylık fiyata bakmayın. Eş zamanlı dinleyici kapasitesini, veri aktarım sınırlarını, ses kalitesini, teknik desteği ve kullanım şartlarını inceleyin.
10. İnternet radyosu açmanın toplam maliyeti ne kadar?
Toplam maliyeti hesaplarken yalnızca RTÜK ücretini veya marka tescilini dikkate almak yeterli değildir.
Aşağıdaki tablo, bütçe hazırlarken ayrı ayrı araştırmanız gereken temel kalemleri gösterir.
| Gider kalemi | Nasıl hesaplanır? |
|---|---|
| Anonim şirket kuruluşu | Ticaret sicili, kuruluş işlemleri ve profesyonel destek giderleri |
| RTÜK internet radyo lisansı | 2026 için 116.232 TL |
| Marka başvurusu | 2026’da tek sınıf için 2.820 TL |
| Marka tescil ücreti | Tescil aşamasında 7.010 TL |
| MESAM/MSG ve diğer müzik hakları | Yayın kapsamına göre alınacak güncel teklif |
| Alan adı ve web sitesi | Alan adı, tasarım, yazılım ve barındırma giderleri |
| Radyo yayın sunucusu | Paket, kapasite ve yayın süresine göre |
| Stüdyo ve ekipman | Canlı yayın ihtiyacına göre |
| Muhasebe ve işletme giderleri | Şirketin yapısına ve devam eden faaliyetlerine göre |
| Tanıtım ve reklam | İsteğe ve pazarlama planına göre |
RTÜK lisans ücreti ile marka tescil ücretleri resmî tarifelerden doğrulanabilir. Ancak müzik lisansı, şirket kuruluşu ve teknik altyapı için tek bir standart toplam fiyat bulunmadığından bu kalemleri kendi projenize göre hesaplamanız gerekir.
Bütçe oluştururken ilk kurulum maliyeti ile her ay veya her yıl tekrarlanacak giderleri ayrı yazın. Böylece radyonun yalnızca açılışını değil, sürdürülebilir biçimde işletilmesini de planlayabilirsiniz.
11. İnternet radyosu açmadan önce yapılacaklar listesi
İşlemleri şu sırayla planlamak, eksik veya yanlış adımlarla masraf yapma riskini azaltabilir:
-
Radyo adı, yayın türü ve hedef kitle belirlendi.
-
Marka adı ve alan adı için ön araştırma yapıldı.
-
RTÜK’ün internet radyo lisansı koşulları incelendi.
-
Gerekli şirket yapısı ve kuruluş giderleri araştırıldı.
-
RTÜK lisans ücreti ve başvuru belgeleri doğrulandı.
-
MESAM ve MSG’den müzik lisans kapsamı ve fiyatı soruldu.
-
Ses kayıtları ve icracı hakları için ek izin ihtiyacı araştırıldı.
-
Alan adı, web sitesi ve yayın sunucusu seçildi.
-
Canlı yayın yapılacaksa gerekli ekipmanlar belirlendi.
-
Açılış bütçesi ve devam eden işletme giderleri hesaplandı.
RTÜK lisansı olmayan internet radyoları kapatılabilir mi?
Evet. RTÜK mevzuatı kapsamında gerekli yayın lisansını almadan yayın hizmeti sunan internet radyoları hakkında yasal işlem uygulanabilir. İlgili koşullarda RTÜK, lisanssız yayın yapan hizmetlere yönelik erişimin engellenmesi dâhil olmak üzere mevzuatta öngörülen yaptırımları uygulayabilir.
Bu nedenle bir internet radyosunun yayına başlamadan önce lisans gerekliliklerini yerine getirmesi önemlidir. Yalnızca internet sitesi kurmak, bir yayın sunucusu kiralamak veya sosyal medyada dinleme bağlantısı paylaşmak, gerekli yayın lisansının yerine geçmez.
Lisanssız yayın tespit edildiğinde uygulanacak işlem; yayın hizmetinin niteliğine, ilgili mevzuata ve olayın koşullarına göre değişebilir. Bu nedenle bütün durumlarda aynı işlemin uygulanacağını söylemek doğru olmaz.
İnternet radyosu kurmayı planlıyorsanız yayın bağlantısını herkese açmadan önce RTÜK’ün güncel lisans koşullarını kontrol edin ve gerekiyorsa lisansınızı alın. Böylece sonradan erişim engeli veya diğer hukuki yaptırımlarla karşılaşma riskini azaltabilirsiniz.
Güncel bilgi için RTÜK’ün resmî internet yayıncılığı sayfasını ve internet yayın lisansı kılavuzunu inceleyin.
Sonuç: Resmî internet radyosu açmak için nereden başlamalısınız?
Türkiye’de internet radyosu kurmak yalnızca bir internet sitesi ve yayın bağlantısı hazırlamaktan ibaret değildir. Resmî bir yayın hizmeti hedefliyorsanız şirket yapısı, RTÜK lisansı, müzik kullanım hakları ve teknik altyapı birlikte planlanmalıdır.
2026 yılı için RTÜK’ün açıkladığı internet radyo yayın lisansı ücreti 116.232 TL’dir. Marka tescili ayrıca ücretlidir ve radyonun adını korumak açısından değerlendirilebilir. Müzik yayını yapılacaksa MESAM, MSG ve ilgili diğer hak sahipleri bakımından gerekli lisansların kapsamı öğrenilmelidir.
En güvenli başlangıç, önce RTÜK’ün lisans koşullarını incelemek, ardından şirket ve müzik lisansı maliyetleri için yazılı bilgi almak ve son olarak teknik altyapı bütçesini oluşturmaktır.
Önemli not: Bu rehber genel bilgilendirme amacı taşır; hukuki veya mali danışmanlık yerine geçmez. Mevzuat ve ücretler değişebileceğinden başvuru yapmadan önce RTÜK, Türk Patent ve Marka Kurumu, MESAM ve MSG’nin güncel resmî bilgilerini kontrol edin.